De Japanse koningen van de reclame

In beeld verschijnt een bos. De camera duikt onder het bladerdak, en zweeft over een tientallen meters lange houten xylofoon, gebouwd tegen een heuvel. Op de top haalt een Japanse man een houten balletje uit een doosje en laat het naar beneden rollen. In de bijna drie minuten die het erover doet om bij het uiteinde te komen, is een nagenoeg perfecte woodblock-variant van J.S. Bach’s ‘Jesu, Joy of Man’s Desiring’ hoorbaar. Het doel of de context van het filmpje blijft onduidelijk, tot aan het einde blijkt dat het een reclame is. Voor een mobiele telefoon met een houten achterkant. Lees verder

Tokyo Girls Collection

Eens per jaar wordt een grote arena in Japan overgenomen door zo’n 30,000 fashionista’s. De reden? Tokyo Girls Collection, het grootste modespektakel van het land. Waar traditionele modeshows zich richten op het volgende seizoen (zo worden in Parijs de wintercollecties standaard in september getoond), worden tijdens Tokyo Girls Collection de trends du moment breed uitgemeten. Toeschouwers kunnen met hun mobieltjes de hebberigmakende kleren die op de catwalk te zien zijn direct aanschaffen. Lees verder

Hanabi: zomerse vuurbloemen in Japan

Hoewel het warmere weer in Nederland pas net is aangekomen, moet volgens de meteorologische kalender deze maand de zomer beginnen. In Nederland betekent dat voor sommigen vrij zijn, barbecues en tot laat in de avond buiten zitten. Echter, voor Japan is één fenomeen karakteriserend voor de zomer: vuurwerk. In tegenstelling tot onze gewoonte van vuurwerk tijdens Oud en Nieuw gaat men in Japan tijdens de zomermaanden aan de slag met hanabi (‘vuurbloemen’). Wat volgt is een korte verhandeling over vuurwerk in de publieke of landelijke sfeer, in gemeenschappelijk verband en in persoonlijke kring. Lees verder

De inhaalslag van Japan in Afrika

Begin juni vond in Japan de Tokyo International Conference on African Development plaats. Tijdens deze conferentie, die de Japanse regering elke vijf jaar organiseert, beloofde premier Shinzo Abe de aanwezige 50 Afrikaanse landen dat Japan de komende vijf jaar 24,5 miljard euro in het Afrikaanse continent gaat investeren. Zo probeert Abe een inhaalbeweging te maken in de concurrentiestrijd om invloed in Afrika met China, dat er al prominent aanwezig is. Lees verder

Sociale problemen – Makeinu (2)

In het vorige deel schreef ik over de vergrijzing en de afname van geboortes in Japan als oorzaken voor het ontstaan van het fenomeen makeinu (‘Loser Dogs’). In dit deel wil ik het hebben over andere factoren die een rol spelen in de manier waarop er tegen deze vrouwen zonder man en kind wordt aangekeken: de veranderende genderrollen en de Japanse economie. Lees verder

3D latte art: anime uit melkschuim

Een bekende stereotypering van Japan is dat het land grossiert in het kopiëren van uitvindingen die buiten het eilandenrijk zijn gedaan. Hierbij wordt graag verwezen naar de Japanse autofabrikanten die, door westerse technologie te perfectioneren, veel Europese en Amerikaanse concurrenten het nakijken gaven op het gebied van bouwkwaliteit en levensduur van auto’s. Echter, sinds het instorten van de Japanse economie in de jaren ’80, is het kopiëren en perfectioneren niet meer voldoende. Waar voorheen whisky uitsluitend werd geïmporteerd, heeft de Japanse Yamazaki whisky inmiddels de titel van beste single malt whisky ter wereld in de wacht gesleept. Ook op het gebied van de Italiaanse koffiecultuur is de Japanse creativiteit tot grote hoogten gestegen. Om te laten zien dat Japan niet louter kopieert, maar ongeëvenaarde kunststukjes uithaalt met producten en invloeden uit het buitenland, wil ik in dit artikel het fenomeen van de 3D latte art bespreken. Lees verder

Maneki-neko: de gelukskat

Iedereen die wel eens bij de Chinees komt kent hem wel: de kat met de heen-en-weer bewegende poot. Hoewel dit figuurtje vaak te vinden is in Chinese restaurants komt de zogenaamde maneki-neko (letterlijk de ‘wenkende kat’) wel degelijk uit Japan. Het idee achter deze figuurtjes is dat ze geluk en rijkdom schenken. Vandaar dat ze ook vaak worden aangeduid met de term ‘gelukskat’. Lees verder

Okinawa en Japan (2) – Mislukte assimilatiepolitiek

De vorige keer schreef ik over Okinawa als een 19e-eeuwse variant op het Senkaku/Diaoyu-conflict, maar niets bleek minder waar: ineens was er weer gedoe toen twee Chinese academici zich in de krant People’s Daily openlijk afvroegen of Okinawa wel bij Japan hoort. De Japanse regering liet weten zulke vragen ‘totaal onacceptabel’ te vinden: op Okinawa wonen immers meer dan een miljoen Japanners. De toenmalige Meiji-regering had in de tijd na de annexatie in 1879 waarschijnlijk minstens zo gepikeerd gereageerd. Maar het is de vraag of dat om dezelfde reden zou zijn geweest: Okinawanen waren, cru gezegd, tweederangs burgers. Lees verder

Japanse straatstijl (1) – Ganguro

Tokyo staat bekend om zijn mensenmassa’s, wolkenkrabbers en street fashion. Wie heeft er immers nog niet gehoord van de zogenaamde Harajuku girls? Deze eigenzinnige meiden lijken in een eigen dimensie te leven waar alles mogelijk is en gekheid gewaardeerd wordt. Geen wonder dat Tokyo’s modegodinnen een inspiratie vormen voor velen. Daarom nemen we in deze serie de vreemdste, hipste en meest extreme straatstijlen onder de loep. En hoe beter te beginnen dan met één van de meest controversiële modegrillen, ganguro? Lees verder