Waarom Netflix nauwelijks reclame maakt voor haar beste series, zullen we nooit begrijpen. Maar begin dit jaar was hij daar plots weer, de Japanse regisseur Hirokazu Kore-eda, met een nieuw project: Asura. De serie, over vier zussen, hun onderlinge relatie, die met hun ouders en partners, en hun plek in de maatschappij, behoort tot zijn beste werk.

Asura begint in Tokyo, in 1979, waar Tsunako, Makiko, Takiko en Sakiko – de zussen Takezawa – zojuist hebben ontdekt dat hun vader er een buitenechtelijke relatie op nahoudt. Wat bezielt Kotaro, hun vader? Hoeveel weet Fuji, hun moeder? En belangrijker nog: hoe nu verder?

Voor elke dochter luidt het antwoord anders. Bloemschikster Tsunako heeft het zelf aangelegd met haar getrouwde baas, huisvrouw Makiko verdenkt haar eigen man van overspel, bibliothecaresse Takiko vertrouwt mannen überhaupt niet, en restaurantmedewerkster Sakiko, tenslotte, begrijpt haar vader ergens wel; zo gedwee en afwachtend als hun moeder zich volgens haar opstelt. 

Fuji heeft, zo wordt al snel duidelijk, echter veel meer door dan haar dochters in eerste instantie vermoeden. Maar wat kan ze doen? Een grote groep Japanners zag, en ziet, overspel door mannen bijna als iets onvermijdelijks. Zolang het maar bij éénmalige vergissingen, oftewel uwaki (letterlijk, een ‘zwevende geest’) blijft. Vader maakt lange dagen buiten de deur om te zorgen dat het vrouw en kinderen thuis aan niets ontbreekt, zo redeneert de man van Makiko. Niet zo heel vreemd als er dan eens wat voorvalt. Toch?

Maar Kotaro’s overspel, dat al meer dan 10 jaar duurt, valt in de categorie furin (‘onethisch’). Het blijkt bovendien ook niet de eerste keer. Fuji’s opties zijn echter beperkt, in een tijd waarin je dit soort dingen nu eenmaal niet aansneed. Zeker niet als vrouw. Het maakt het bovendien alleen maar erger, vertrouwt ze één van haar dochters toe. Maar het verdriet zit diep. In de anonieme brief die ze stuurt naar de krant, in een uiterste poging om lucht te geven aan haar gevoel, vraagt ze retorisch: ‘Leven op deze wijze, zonder voor golven te zorgen; is dat wel écht geluk voor vrouwen zoals wij?’

Man-vrouwverdeling

Het is de centrale vraag waar Asura om draait, en antwoorden op zoekt. Daarmee past de serie perfect in het oeuvre van Kore-eda, die eerder in films als Shoplifters (winnaar van de Gouden Palm in Cannes en genomineerd voor een Academy Award) en Like Father, Like Son de Japanse samenleving kritisch beschouwde. Conclusies laat hij echter vaak aan de kijker, en zijn films en series zijn vaak warm, bevolkt door mensen die er, ondanks tegenslag, toch vaak het beste van proberen te maken.

De Takezawa-familie had dan ook zo aan zijn brein ontsproten kunnen zijn, maar Asura is een bewerking. Dit keer niet van een manga-reeks, zoals Our Little Sister en The Makanai: Cooking for the Maiko-house, maar van ‘Ashura no Gotoku, (‘Zoals Asura’), een roman uit 1979 van boeken- en scriptschrijfster Kuniko Mukoda. Dit verhaal is ook in hedendaags Japan nog steeds zeer relevant: in het laatste Global Gender Gap-rapport, uit juni 2025, stond Japan op plek 118 van 148 landen.

Dat is dezelfde plek als in 2024, en een stijging van zeven plekken ten opzichte van het jaar ervoor. Op het gebied van man-vrouwverdeling heeft Japan dan ook nog een lange weg te gaan. Nog altijd worden vrouwen geacht te stoppen met werken zodra er een kind op komst is. En voor vrouwen die geen kind krijgen of ondanks hun moederschap besluiten door te werken, geldt vaak een glazen plafond. Hoge functies, zowel in de politiek als in het bedrijfsleven, zijn in de het overgrote deel van de gevallen voorbehouden aan mannen. Voor vrouwen is bewegingsruimte beperkt, zowel privé als in hun werk. In een halve eeuw, lijkt Kore-eda te betogen, is er in Japan te weinig veranderd.

Wat er niet wordt gezegd

Maar Asura wordt, ondanks deze thematiek, niet te zwaar. Door het script, waarin ruimte is voor luchtige en komische momenten, maar ook door de subtiliteit van het acteerwerk. Het is haast niet voor te stellen dat de vier hoofdrolspeelsters niet daadwerkelijk zussen zijn, zo vertrouwd ogen ze met elkaar. 

Kijken met trek raden we af, want ook hier wordt er weer veel en vaak gegeten. Als kijker heb je continu het gevoel dat je toevallig bij de Takezawa’s aanwezig bent – alsof ze elkaar ook op zouden zoeken zonder draaiende camera’s. Bij dit soort scènes kiest Kore-eda dikwijls voor minutenlange shots, gefilmd met een heel langzaam glijdende camera, die alle acteurs continu in het frame vangt. Zij staan daardoor altijd ‘aan’.

Op die momenten kom je ook het meest over de zussen te weten, en hoe ze elkaar en hun omgeving zien. Wat er niet wordt gezegd, is daarbij net zo belangrijk als de dialogen. Let op Sakiko, zie hoe ze verbaal het meest aanwezig is in elke scène, maar voor de anderen toch vooral het kleinste zusje zal blijven. In een scène, waarin Fuji een kist met kinderkleding bovenhaalt, bindt één van haar oudere zussen haar bijna als vanzelfsprekend even haar kinderslab en -mutsje om. 

Golven

Met de titel van haar roman verwees Mukoda naar de Asura, een type halfgod uit het boeddhisme en hindoeïsme, berucht om hun felle natuur en emotionele manier van reageren. De vier zussen doen dat, elk op hun eigen manier. Dat kan lastig zijn, zien we, voor wie er zich op zulke momenten het dichtst in de buurt bevindt. Meestal is dat een man, en vaak vraagt die erom. Soms ook niet, maar ook dat hoort erbij. Tsunako, Makiko, Takiko en Sakiko zorgen voor golven, en dat maakt ze uiteindelijk gelukkiger.

Asura is te zien op Netflix.