Mamma Mima! Daar is Pyke van Zon

Wie een studie Japanse taal en cultuur in Leiden heeft afgerond, heeft een indrukwekkende bagage. De studie leidt weliswaar niet onmiddellijk of vanzelfsprekend tot een gedefinieerde baan, maar werkgevers herkennen in de japanologen veelal gedisciplineerde analytici en onderzoekers, schrijvers en diplomaten, en natuurlijk tolken en vertalers. Menigeen komt goed terecht. Dat geldt zeker ook voor Pyke van Zon en zijn partner Eefje, die zelf het initiatief namen: zij vertrokken uit Nederland om een toekomst in Japan op te bouwen. Ze streken neer in Tokushima-ken in het voor ons tamelijk onbekende slaapstadje Mima, met circa 30.000 inwoners. Zelfs in Japan weet bijna niemand van het bestaan van Mima-city. Daar gaat echter verandering in komen. Lees verder

Prachtige putdeksels

Wie Japan bezoekt kijkt ademloos om zich heen; er is zoveel te zien, zoveel moois en zoveel anders dan je gewoon bent. Je beweegt je oog of lens 360 graden en richt deze omhoog naar mensen, gebouwen, landschap en tempels. Toch verdient het ook aanbeveling om zo nu en dan eens omlaag te kijken. Niet eens alleen als betuiging van respect, maar vooral ook om je te verbazen over de prachtige putdeksels in de straat. Deze verschillen per gemeente en zijn vaak ware kunstwerken. Lees verder

Cool Biz: werken in de Japanse zomer

Hoewel de Japanse seizoenen ongeveer gelijk lopen aan die van ons, zijn de overgangen tussen verschillende jaargetijden veel minder geleidelijk dan in Nederland. Waar onze lente een letterlijke opwarmer is voor de zomer, stijgt het kwik in de Japanse lente vrij snel boven de twintig graden – om daar meestal tot in oktober – in warme jaren zelfs november – niet meer onder te duiken. In de zomermaanden wordt het in een groot deel van het land zelfs warmer dan 30 graden, bijna overal in combinatie met een enorm hoge luchtvochtigheid. Het voelt zoals in Nederland aan het einde van een hittegolf, wanneer de onweersbuien op het punt van beginnen staan – maar dan vier, vijf maanden lang. Hoe komen Japanners die periode werkend en fatsoenlijk door? Lees verder

Himejijō – de witte reiger

Het kasteel van Himeji is één van de mooiste van Japan. Himeji (Himejijō) staat ook bekend als het Witte Reiger Kasteel (Shirasagijō) vanwege de elegante bouwstijl en merkwaardige witte muren. Reis je met de shinkansen richting Himeji, dan is het kasteel van veraf al te zien: het opvallende wit steekt flink af tegen het omringende groen. Het kasteel staat op de werelderfgoedlijst van UNESCO en is daarnaast een officiële National Treasure. Het is tevens één van de weinige kastelen die nooit herbouwd zijn of echte grote renovaties hebben gehad: veel kastelen werden ofwel verwoest door natuurgeweld, of in de Tweede Wereldoorlog vernietigd. Het bijna magisch aandoende fort wordt niet alleen geroemd om zijn schoonheid, maar ook om het geniale ontwerp dat aanvallers buiten de poorten moest houden. Lees verder

Vijf jaar na de tsunami

Vandaag is het precies vijf jaar na de tsunami. Op 11 maart 2011, ook een vrijdag, zorgde een zeebeving in de Stille Oceaan voor een tsunami die een groot deel van de noordoostelijke Japanse kustgebieden overspoelde. Bijna geen gebouw bleef overeind staan, complete passagierstreinen verdwenen voorgoed, schepen kwamen kilometers landinwaarts terecht, en de kerncentrale bij Fukushima raakte zwaar beschadigd. Grote stukken land werden onbewoonbaar door radioactieve straling. Bijna 16.000 mensen kwamen om. Hoe is de situatie vijf jaar later? Lees verder

Robots in Japan en in het Westen

De Japanse liefde voor robots kwam al eerder aan de orde op Katern: Japan, maar dan vooral op een negatieve manier. Joleen schreef in haar artikel over Techno-Oriëntalisme dat westerlingen Japan vaak zien als een land waar koude technologie boven menselijke waarden staat. Maar zij gaan voorbij aan de verschillende rol die technologie speelt in de Japanse cultuur. Daarom volgt hier een uiteenzetting over robots in de Japanse en westerse (Amerikaanse) cultuur. Zowel de verschillen in perceptie, als het doel van de robot, komen aan bod. Lees verder

Japans ontwerp (1) – Kenji Ekuan

Dat Japanners een zeer fijn gevoel hebben voor ontwerpen, staat buiten kijf. Het land kan zich beroepen op een rijke historie op het gebied van tempelbouw, tuinontwerp en thee-serviezen. Ook in de moderne tijd heeft Japan laten zien waar het op ontwerp-gebied toe in staat is. Toegepaste ontwerpen hebben met name hun weg gevonden naar huishoudens van over de hele wereld. Daarom volgt nu het eerste deel van een serie waarin ik een aantal wereldberoemde Japanse ontwerpers bespreek. Vandaag is het de beurt aan Kenji Ekuan. Lees verder

Zelfs in Japan loopt de verkoop van cd’s terug

In 2012 vormde de Japanse muziekindustrie een uitzondering op de regel. In een tijd waarin muziekwinkelketens stuk voor stuk over de kop gaan en platenlabels omvallen omdat er alleen nog maar gedownload wordt, groeide de muziekverkoop in Japan. Op zichzelf al opvallend, maar nog verbazingwekkender was dat de verkoop van fysieke cd’s het grootst was. De Japanse muziekindustrie leek goed op weg om een lichtend voorbeeld te gaan worden voor de rest van de wereld, maar helaas: in 2012 werd door brancheorganisatie IFPI dan wel groei geconstateerd, maar die werd in het afgelopen jaar teniet gedaan. De verkoop daalde fors met 16,7 procent. Wat is er aan de hand? Lees verder

Komt er een einde aan de Japanse walvisvaart?

Het internationaal gerechtshof in Den Haag heeft vandaag geoordeeld dat Japan voorlopig moet stoppen met het vangen van walvissen in de buurt van Antarctica. Vissers uit het land hebben zich namelijk niet aan het internationale verbod op de walvisvaart gehouden, dat al uit 1986 stamt. Hoewel Japan sinds dat verdrag volhoudt dat de walvissen voor wetenschappelijke doeleinden gevangen worden, staat het dier in restaurants nog steeds op het menu. Hier volgt een kort overzicht van deze omstreden praktijken.  Lees verder