Online Japans leren? Apps en trainers besproken

De Japanse taal heeft in de westerse wereld de status van “bijzonder moeilijk”. Drie alfabetten met elk een eigen functie, ingewikkelde Chinese karakters en een woordenschat die niet verwant is aan de Europese talen, dragen hier zeker aan bij. Maar bestudeer je de taal een tijdje, dan blijkt het Japans minder ingewikkeld dan gedacht. Met het juiste gereedschap en een goed plan van aanpak, wordt het een aangename ontdekkingsreis. Er is een woud aan apps en online programma’s aanwezig op het web dat kan helpen bij het trainen. Lees verder

Begin Japanology

In een aankondiging van het televisiefeuilleton “Ik vertrek” werd even een gelukzoekend Nederlands echtpaar in beeld gebracht staande in een bouwval ergens in het platteland van Frankrijk. “Die gekke Fransen..”, mompelde de man tegen zijn vrouw terwijl ze de schouders lieten hangen. Verder ging het fragment niet, men moest maar na het nieuws de gehele uitzending gaan zien. Wij besloten dat niet te gaan doen, wij vonden dat hier niet de Fransen gek waren. Wie in het diepe springt, moet accepteren dat er geen bodem is – of zich terdege voorbereiden op de duik. Lees verder

Japanse spreekwoorden

Nog nooit zijn er zoveel manieren geweest om een beeld van een land en een cultuur te krijgen. Wie op Google naar “Japanse cultuur” zoekt, wordt overspoeld door talloze “definitieve” gidsen over het land. Ook vinden, dankzij het internet, Japanse series en televisie hun weg naar een publiek buiten het land. De Japanse keuken staat inmiddels wereldwijd op het menu en velen beoefenen vechtsporten als judo en karate. Het karakter van een land komt echter ook terug in iets dat al langer dan het internet bestaat; het spreekwoord. Veel spreekwoorden gaan honderden jaren terug, zodat ze zeker wat zeggen over de volksaard. Lees verder

Japans webdesign: een overzicht

Toen het wereldwijde web bijna dertig jaar geleden het leven zag, was het vooral op de westerse wereld gericht. Het internet zelf kwam namelijk voort uit een project van het Amerikaanse ministerie van defensie en het www uit de koker van de Britse computerwetenschapper Tim Berners-Lee. Het www draait op programmeertalen die hun terminologie uit het Engels halen, kent een tekstrichting van links naar rechts en heeft meestal een symmetrisch ontwerp – volledig tegenovergesteld aan de Japanse taal en stijl van ontwerpen. Toen Japanse web-ontwikkelaars aan de slag gingen met het www, wisten zij het dan ook tot iets heel eigens te maken.
Lees verder

Werken in Japan: Hourensou

Het kan erg lastig zijn om een buitenlander te zijn in een Japans bedrijf. Ook al spreek je de Japanse taal vloeiend, dan nog zijn er talloze ongeschreven regels, die je pas na lange tijd begrijpt. Zelfs voor Japanners is het lastig om de mores van een nieuw bedrijf onder de knie te krijgen. Lees verder

Culturele Codewoorden (8) – Furita

Van oudsher wordt in Japan neergekeken op mensen die niet direct binnen de groep passen. Soms worden ze zelfs gezien als een directe bedreiging voor de groep. Deze bevooroordeelde houding jegens het individu dat niet bij een groep wil horen stamt uit de feodale periode. Toen Japan echter het feodale system afschafte en langzaam maar zeker een moderne geïndustrialiseerde samenleving werd, bleef deze houding grotendeels intact. Het duurde nog tot de jaren ’70 en ’80 van de vorige eeuw voordat individueel denken en handelen echt in zwang raakte. Dit was echter vooral te danken aan de opkomst van de computerindustrie, waarin individualiteit hoog gewaardeerd wordt. Wel kregen enkele Japanners, die op eigen kracht carrière hadden weten te maken, veel aandacht vanuit de media. Deze mensen kregen het label furita opgeplakt, dat van het Engelse ‘freelance writer‘ is afgeleid. In dit artikel ga ik nader in op deze groep mensen, die zich niet in het traditionele systeem laat duwen. Lees verder

Culturele Codewoorden (7) – Happou bijin

De eigenaardigheden van de Japanse bedrijfscultuur kwamen op onze blog al enkele keren aan de orde. In tegenstelling tot de proactieve houding die directeuren tegenwoordig van een werknemer in het Westen en met name Amerika verwachten, handelt de Japanse werknemer vooral vanuit het belang van het collectief in zijn bedrijf. Van vroeger uit ligt de nadruk op het vermijden van al te veel aandacht, niet in moeilijkheden komen en bovenal geen fouten maken. De beste manier om geen misstappen te begaan is in Japan het vermijden van eigen initiatief. Dit is te bereiken door naar iedere collega welwillend te zijn en opgedragen klussen van meerderen gehoorzaam uit te voeren. Deze manier van werken heet ook wel happou bijin (aardig naar iedereen). Lees verder

Culturele Codewoorden (6) – Shitoyaka

Menig bezoeker van Japan zal het hoge niveau van etiquette zeker eens zijn opgevallen. Deze hoog ontwikkelde omgangsvormen doordringen de manier waarop men zit, staat, wandelt, buigt en bepalen grotendeels de dagelijkse maaltijd. Deze in veel andere landen vrij alledaagse gebruiken werden in de Tokugawa-periode (1603-1868) in Japan verfijnd totdat ze de vorm en essentie aannamen van ceremoniële handelingen. De samurai (krijgersklasse) namen er de tijd voor om zich in deze elegantie te bekwamen en aldus buitengewone fysieke vaardigheden te ontwikkelen. Met name in gevechten kon men menig vijand verslaan door gebruik te maken van nauwkeurige bewegingen. Het beheersen van de samurai-etiquette werd bekend onder de noemer shitoyaka, dat zoveel betekent als elegantie of gepolijst gedrag. Het grote publiek denkt vaak dat dit in het huidige Japan alleen nog tot uiting komt in traditionele sporten zoals boogschieten en judo. De volledige Japanse samenleving is echter nog steeds doortrokken van shitoyaka. In dit artikel zal ik een aantal hedendaagse voorbeelden geven. Lees verder

Culturele Codewoorden (5) – Shakkei

In dit vijfde deel van de reeks culturele codewoorden wil ik het graag hebben over het begrip shakkei (geleend landschap). Sommigen van jullie zijn al in Japan geweest en moeten de esthetische kwaliteit waarvan Japan doordrongen is hebben opgemerkt. Camera’s van Japanse makelij bezitten vaak net wat meer detail of goed doordachte hulpmiddeltjes dan de buitenlandse concurrentie. Vreemde technologie wordt geabsorbeerd en vaak in miniatuurvorm opnieuw gemaakt. Ook is Japanse etiquette gebaseerd op het reduceren van al te bruuske bewegingen naar zeer subtiele gebaren waarmee een wereld van verschillende sociale betekenissen kan worden opgeroepen. Bij shakkei vindt eenzelfde reductie plaats, namelijk het weergeven van een uitgestrekt landschap met al zijn eigenschappen in een miniatuurvorm. Lees verder

Culturele Codewoorden (4) – Atarimae

Eén van de meest invloedrijke culturele codewoorden in Japan is het begrip atarimae (‘natuurlijk’, ‘vanzelfsprekend’). Zoals ik eerder in deze serie al schreef liggen sociale omgangsvormen in Japan erg vast. Door de eeuwen heen ontstonden standaarden die gedragingen zowel zichtbaar als onzichtbaar in grote mate bepalen. Daardoor is het gedrag van veel Japanners vaak beter te voorspellen dan dat van menig buitenlander. Dit betekent echter niet dat ze ook beter te begrijpen zijn voor de buitenstaander. In dit vierde deel van de reeks Culturele Codewoorden ga ik verder in op de invloed van atarimae in de Japanse samenleving en de valkuilen die dat begrip met zich mee brengt. Lees verder