Zoeklicht op een lantaarn

Tōrō is de verzamelnaam voor traditionele Japanse lantaarns, gemaakt van steen, hout of bijvoorbeeld brons. Tōrō worden ook vandaag nog steeds aangetroffen in tuinen en langs het pad (sandō) naar een heiligdom of tempel. De auteur van dit artikel trof er ook één aan, in de familieboedel, werd er door getroffen is op zoek gegaan naar de oorsprong van de lantaarn. In dit artikel doet hij verslag van deze zeer nauwkeurige zoektocht. Lees verder

Amabie geeft Japanners hoop tijdens de coronacrisis

Het wezentje lijkt, met haar lange haar, nog het meest op een zeemeermin, ware het niet dat die slechts één vissenstaart heeft. Hier zien we in plaats daarvan drie vogelpootjes. En kijk je nog eens goed, dan valt op dat haar mond een snavel is, haar oren stiekem vinnen zijn, en dat ze geen armen heeft. Amabie is duidelijk niet ontsproten aan het brein van een Deense sprookjesschrijver, maar een yōkai – én Japans hoop in deze bange dagen. Lees verder

Hanami: vele bloesems maken samen lente

Dezer dagen begint de Japanse kers in bloei te komen. Japan kleurt vanaf het zuiden langzaam maar zeker volledig roze. Het Japanse kersenbloesemseizoen is alle jaren een moment om naar uit te kijken, de winter is voorbij, er breken betere, hoopvolle tijden aan. Veel toeristen plannen hun hele reis rond de zogeheten sakura en Japanners trekken massaal naar parken om van de kortstondige pracht van de bloesem te genieten. Dit jaar echter niet. Lees verder

Issho-ni/Tomo-ni: Delfts blauwe tempelwachters verbinden

In 2007 verwierf het Rijksmuseum in Amsterdam twee monumentale 14e eeuwse Japanse tempelwachters, die het toen nieuw geopende Aziatisch paviljoen luister bijzetten en ook de gehele Rijksmuseumcollectie voor altijd bewaken. De enorme en vervaarlijke houten reuzen blijven hier als hoeders van cultuur en wijsheid, maar zijn dankzij kunstenaar Jikke van Loon, en haar project Issho-ni/Tomo-ni toch ook weer in Japan, in Delfts blauw. Lees verder

Tenno Tanjobi: keizersdag

Japan staat, net als Nederland, ééns per jaar officieel stil bij de monarchie. En net als Nederland doet het land dat op de verjaardag van de monarch. In Japan is dat vanaf 2020 op 23 februari, de geboortedag van de huidige keizer Naruhito. Op Tenno Tanjobi echter geen koekhappen, traditioneel dansen of toiletpotslingeren – Japan houdt het bij een balkonscène op het keizerlijk paleis. Lees verder

Valentijnsdag in Japan

Westerse feestdagen zijn groot in Japan. Zie bijvoorbeeld Halloween, of kerstmis. In Nederland is Valentijn, in elk geval in zijn huidige, zeer commerciële (noem het Amerikaanse) vorm pas sinds een jaar of twintig echt ‘een ding’. Zo niet in Japan – daar doen de chocoladehandelaren al sinds de eerste helft van de vorige eeuw zeer goede zaken rond 14 februari. Lees verder

Ikou: Japanse vertaalslagen

Als vervolg op een eerder artikel over het vertalen van een Japanse tekst naar het Nederlands geven we hier een voorbeeld van de uitdagingen en vertaalslagen die daar bij komen kijken. Een songtekst is niet zomaar vertaald, gebruikte kanji-karakters kunnen meerdere betekenissen hebben. Context is nodig, want veel wordt niet gezegd, en een beetje dichterschap komt in dit geval ook zeker van pas. Lees verder

Japans vertalen: veel te leren, jij hebt

“Much to learn, you still have”. Het is een aandoenlijke oneliner van Yoda, de befaamde kleine, groene Jedi-meester uit Star Wars. Volstrekt onbekend is nog steeds waar Yoda vandaan komt, maar aan zijn zinsconstructie te zien zou hij best op een afgelegen eiland in de archipel van Japan geboren kunnen zijn. Zolang hij zich aan korte uitspraken houdt is het aandoenlijk, wanneer je echter een A4 van zijn hand zou moeten vertalen, ontstaan er behoorlijke uitdagingen. In dit artikel geven we een aantal eigenschappen van de Japanse taal weer die een vertaler moet bemeesteren om een boterham te kunnen verdienen. Immers: “Eat, you must”. Lees verder