Over Pim Omes

Pim is master Talen en Culturen van Japan. Liefhebber van vroeg 20e-eeuws Japan. Vertaler en taalbeschouwer. Daarnaast geïnteresseerd in Japanse films, in het bijzonder die van regisseur Yasujiro Ozu. Leest ook graag werken van de schrijvers Yasunari Kawabata en Jun'ichiro Tanizaki.

Fukuoka, prefectuur van zoete sojasaus

Bij sojasaus denken we het eerst aan een zoutige smaak. De meeste soorten zijn dat ook – maar niet in de West-Japanse prefectuur Fukuoka. Voor bezoekers van buiten is die zoete smaak een verrassing, terwijl mensen die er zijn opgegroeid alle andere soorten juist te zout vinden. Waarom is de sojasaus van Fukuoka eigenlijk zoet? Lees verder

Een geschiedenis van de Japanse Mandala (deel 2)

Nara kennen we van de wereldberoemde Todai-ji tempel en de Kasuga-taisha schrijn. En van de hertjes. De beide naast elkaar gelegen tempelcomplexen in het omliggende bos zijn niet alleen geregistreerd op de werelderfgoedlijst van Unesco, de laatste vormt ook de inspiratiebron voor de Kasuga-mandala. Eerder schreef ik hoe de Indiase mandala, via China de Japanse eilanden bereikte en omgevormd werd tot een stijlmiddel om het westelijke paradijs van de Boeddha Amida weer te geven, de hensōzu. Hoewel deze verhalende plaatjes als echte mandala kunnen worden beschouwd, ontstond in gedaante van de Kasuga-mandala pas een echte Japan-eigen versie. Lees verder

Jos Vos, vertaler. Aangenaam.

Dezer dagen verschijnt een nieuwe editie van de Genji Monogatari, het Verhaal van Genji. Deze in Japan en in de gehele wereld beroemde vroege roman werd voor het Nederlands taalgebied toegankelijk gemaakt door klassiek vertaler Jos Vos. Jos vertelt in dit interview over zijn passie voor de klassieke Japanse literatuur en over de kunst van het vertalen. Lees verder

Kakigori – Japans schaafijs

Het kan weinigen zijn ontgaan, de afgelopen dagen zuchten we onder een hittegolf die zijn weerga niet kent. De Nederlandse zomer heeft temperaturen van Japanse allure bereikt. Airconditioning veraangenaamt al decennialang de Japanse zomer in (met name) Tokyo en raakt de laatste jaren ook in Nederland ingeburgerd. Maar zowel Japanners als Nederlanders wenden zich ook nog steeds tot een veel ouder, reeds lang ‘beproefd’ middel voor verkoeling; het eten van ijs. In beide landen is een keur aan room- en waterijs beschikbaar. De laatste ijssoort heeft echter een zeer specifieke Japanse vorm gekregen, namelijk; kakigori (schaafijs). Lees verder

Het manco van de Hanko

Japan zit voor een groot deel op slot, vanwege de coronacrisis. Alleen is het niet voor alle Japanse kantoorwerkers zo eenvoudig om zomaar thuis te blijven. Zoals we eerder ook al schreven is Japan nog niet zomaar klaar voor de anderhalve-meter-samenleving. Een (on)praktisch voorbeeld daarvan is de hanko. Lees verder

Ikou: Japanse vertaalslagen

Als vervolg op een eerder artikel over het vertalen van een Japanse tekst naar het Nederlands geven we hier een voorbeeld van de uitdagingen en vertaalslagen die daar bij komen kijken. Een songtekst is niet zomaar vertaald, gebruikte kanji-karakters kunnen meerdere betekenissen hebben. Context is nodig, want veel wordt niet gezegd, en een beetje dichterschap komt in dit geval ook zeker van pas. Lees verder

Japans vertalen: veel te leren, jij hebt

“Much to learn, you still have”. Het is een aandoenlijke oneliner van Yoda, de befaamde kleine, groene Jedi-meester uit Star Wars. Volstrekt onbekend is nog steeds waar Yoda vandaan komt, maar aan zijn zinsconstructie te zien zou hij best op een afgelegen eiland in de archipel van Japan geboren kunnen zijn. Zolang hij zich aan korte uitspraken houdt is het aandoenlijk, wanneer je echter een A4 van zijn hand zou moeten vertalen, ontstaan er behoorlijke uitdagingen. In dit artikel geven we een aantal eigenschappen van de Japanse taal weer die een vertaler moet bemeesteren om een boterham te kunnen verdienen. Immers: “Eat, you must”. Lees verder

Fransman in Japan: de Eerbiedwaardige Escapade van Thomas Raucat

Japan is sinds haar ontdekking door het Westen een dankbaar onderwerp geweest voor westerse schrijvers. Thomas Raucat was een Franse schrijver, die als één van de eerste Europeanen een roman schreef waarin hij een vergelijking tussen zijn eigen Westerse en de Japanse inborst probeerde te maken. Dit verhaal, getiteld De eerbiedwaardige escapade, is gebaseerd op zijn eigen ervaringen en observaties in het Japan van de jaren ’20. Lees verder

Japans ontwerp (2) – Ryuichi Yamashiro

Na de Meiji-restauratie van 1868 neemt Japan op grote schaal westerse technologie over. Westers perspectief, machinale druktechnieken en de beschikbaarheid van westerse kleurpaletten geven een ongekende impuls aan de culturele productie. De ontmoeting met Amerikaanse en West-Europese cultuur zorgde voor nieuwe mogelijkheden op artistiek gebied. Ryuichi Yamashiro maakt daarvan dankbaar gebruik. Lees verder