Deze tentoonstelling markeert Takako Hamano’s eerste artistieke ruimtelijke output binnen het lopende project Circular Niro, dat in 2020 van start ging op een stuk land in Nirono, Japan, dat ze erfde van haar overgrootouders. Door haar artistieke lens brengt Takako persoonlijke en collectieve herinneringen samen en verweeft ze relationele elementen, geïnspireerd door regeneratieve acties die zich hebben ontvouwd in het Nirono-veld. Overgeplant naar de omgeving van het Amstelpark, nemen deze reflecties de vorm aan van een rituele ruimtelijke ervaring, die bezoekers uitnodigt om er samen met de kunstenaar doorheen te lopen.

De in Nederland wonende Japanse kunstenaar Takako Hamano, die zich inzet voor het verbeteren van de omgeving van de bergen, de bodem, de lucht en het water, beschouwt de bergen, rijstvelden, traditionele huizen en lokale culturen als onderling verbonden elementen, verbonden door ondergrondse netwerken en relaties. In Japan heet zo’n gebied Satoyama, wat letterlijk ‘dorp en berg’ betekent. Traditioneel is dit een plek waar mensen in nauwe harmonie met de natuur leven en natuurlijke hulpbronnen uit de bergen gebruiken om gewassen te verbouwen en brandstof te leveren, terwijl ze tegelijkertijd iets terugdoen voor het behoud van de ecologische balans.

Een van de belangrijkste vragen die Takako onderzoekt, is: “Hoe kunnen we het regeneratieve principe van Satoyama in Nirono versterken door middel van creatieve benaderingen die verschillende culturele en disciplinaire perspectieven betrekken, en zo de relatie tussen natuur en cultuur voor toekomstige generaties herdefiniëren?”

Als reactie op de aanhoudende achteruitgang van het Nirono-veld, veroorzaakt door moderne levensstijlen, landbouw en bosbouw, zijn er verschillende initiatieven gestart om het veld te regenereren. Er wordt rijst verbouwd en traditionele huizen en tuinen worden gerestaureerd, terwijl er wordt gewerkt aan het verbeteren van de bodem-, lucht- en waterkwaliteit in de bergen.

Takako wil deze praktische acties integreren met verschillende creatieve benaderingen om de toekomst van de regeneratie van het Nirono-veld te verrijken. De ruimtelijke installatie ‘i fell in love with Nirono mountains’ is Takako’s eerste creatieve reactie, waarmee bezoekers elementen van het Nirono-veld kunnen ervaren in de omgeving van het Glazen Huis en het Amstelpark. Het is een lied dat alle gezamenlijke inspanningen van mensen viert – zowel voorouders als toekomstige generaties.

Circular Niro
Circular Niro is een ecologisch kunstproject dat zich richt op ‘circulaire acties’ die door mensen worden ondernomen in samenwerking met meer dan menselijke entiteiten. Het project beoogt Satoyama nieuw leven in te blazen – een Japans concept dat verwijst naar de kruising van natuurlijke habitats en menselijke bewoning, met inbegrip van rijstvelden, traditionele huizen en bergen. In tegenstelling tot de westerse scheiding van natuur en cultuur, beschouwt Satoyama deze elementen als één geheel. Het project vindt plaats in Nirono, Kochi, Japan, waar Takako Hamano, die zowel in Nederland als in Japan woont, enkele jaren geleden een stuk land erfde.

Circulaire acties omvatten ecologische revitaliseringsactiviteiten zoals het cultiveren en onderhouden van rijstvelden, het restaureren van traditionele huizen en het onderhouden van valleien en bergruggen om de lucht- en watercirculatie in het ondergrondse bodemnetwerk te verbeteren. Deze acties maken voornamelijk gebruik van natuurlijke materialen, vaak lokaal gewonnen, en dragen uiteindelijk bij aan gezondere gewassen, een gezondere omgeving en een beter menselijk welzijn. De stroming van bodem, water, lucht, bewustzijn en materialen, samen met de zorg die nodig is om deze stromingen in stand te houden, vormen centrale thema’s in het project.

Hamano nodigde Zone2Source-directeur Alice Smits uit om een collaboratief kunst-wetenschappelijk onderzoeksprogramma te ontwikkelen, dat begon met een onderzoeksreis van twee weken naar Japan in het najaar van 2024 (ondersteund door een reisbeurs van het Stimuleringsfonds). In januari 2025 hielden we een eerste bijeenkomst met potentiële geïnteresseerde deelnemers uit de wereld van kunst, architectuur, design en wetenschap bij Zone2Source. Dit programma richt zich op het begrijpen van het relationele landschap van het Nirono-veld vanuit meerdere perspectieven: van micro tot macro, van zichtbaar tot onzichtbaar, en door de diverse perspectieven van Nederlandse en Japanse kunstenaars, ontwerpers, wetenschappers, architecten, ingenieurs, boeren, bosbouwers en anderen.

In deze unieke setting willen Hamano en Zone2Source artistieke methodologieën en interdisciplinaire samenwerking verkennen – de veldruimte opschudden – om nieuwe wegen te bewandelen in het Circular Niro-project. Het project betrekt verschillende lokale generaties, van jong tot oud, evenals sjamanen, shintoïstische priesters en anderen, bij het verkennen van menselijke en meer-dan-menselijke samenwerkingen om ons begrip van de natuurlijke en culturele complexiteit van deze specifieke plek te verdiepen.

Waarom?
Hoewel het Nirono-onderzoeksveld voor Nederlandse onderzoekers geografisch ver weg en cultureel uniek lijkt, richt het zich op een gedeelde wereldwijde zorg: hoe moeten we de relatie tussen natuur en mens in onze tijd benaderen? De snelle economische groei na de Tweede Wereldoorlog, in combinatie met de adoptie van moderne en efficiënte levensstijlen in de Eerste Wereld, heeft geleid tot wijdverbreide bodemdegradatie en een verzwakking van de banden tussen mensen en hun werk. Japan, met zijn millennia-oude tradities van bodemonderhoud en fermentatiecultuur, biedt een intrigerende testlocatie, met name voor onderzoek vanuit een multispeciesperspectief. Het Nirono-onderzoeksveld, met zijn lange tijdsbestek voor betrokkenheid en de fysieke ruimte voor experimenten, biedt een vruchtbare bodem voor creatieve praktijken met behulp van innovatieve benaderingen. Deze praktijken hebben de potentie om direct van invloed te zijn op de transformatie van het onderzoeksveld binnen de context van de bestaande gemeenschap. Daarnaast beoogt het project de rol te verkennen van kunstwetenschappelijke methodologieën in gesitueerde en geëngageerde praktijken die een rechtvaardige en duurzame toekomst ondersteunen voor meer-dan-menselijke gemeenschappen.

Meer informatie: Zone2Source