Cursus cultuurgeschiedenis – Japan vanuit de natuur bezien



In de laatste roman van Haruki Murakami, De moord op Commendatore, komen talloze verwijzingen voor naar de Japanse natuur, met veelal symbolische waarden die voor de Westerse lezer verborgen blijven. In deze cursus wordt Japan onderzocht vanuit het perspectief van de natuurbeleving. In Japan kijkt men anders naar de natuur dan wij. Dat valt op zodra we naar Japanse kunst kijken in musea, literatuur, theater, film en beeldende kunst. We gaan uit van onze persoonlijke contacten en empirisch onderzoek.

Aan bod komen de Japanse tuinen en hun oorsprong; de Nederlands-Japanse betrekkingen, waarin Philipp Franz von Siebold (1796-1866) een rol heeft gespeeld met zijn onderzoek naar de Japanse flora en fauna, waarvan hij niet alleen afbeeldingen, maar ook de planten zelf naar Nederland heeft gebracht, te zien in de Leidse Hortus Botanicus. Met zijn verfijnde penseel heeft Louis Couperus de Japanse natuur beschreven in een tweetal boeken over Japan. Maar nergens is de Japanse natuurbeleving mooier vastgelegd dan in de Haiku’s, met Basho als grootmeester. Korte gedichten sieren ook de rolprenten met natuurafbeeldingen.

De Japanse natuurbeleving vindt zijn grondslag in de natuurfilosofie van shinto. Shinto-meester Paul de Leeuw spreekt op 28 maart over deze Japanse levenswijze, die men het spirituele hart van Japan noemt. Het laatste college behandelt de cyclus van de vier seizoenen op locaties waar Confucianisme, Boeddhisme en Shinto de natuurfilosofie uitdrukken.

Drs. Maaike Ono-Boots is Japanologe (Universiteit Leiden) en heeft tijdens haar studie een jaar in Nagasaki en later nog negen jaar in Tokio tien gewoond. Ze werkte voor Japanse en Amerikaanse bedrijven, en een grote Nederlandse multinational in de media en marketingcommunicatie. Zij organiseert sinds 1999 reizen naar Japan. Zij is tevens docent aan de Hogeschool van Amsterdam.

Drs. Paul de Leeuw, is Neerlandicus en dramaturg (Universiteit Leiden), theatermaker (o.a. Dogtroep) en de eerste shinto-meester buiten Japan. In mei verschijnt zijn boek Shinto, het spirituele hart van Japan.Drs. Paul de Leeuw is de eerste niet-Japanner die bevoegdheid is om als shinto-meester ceremoniën uit te voeren.

De  hoorcolleges vinden plaats op 4 zaterdagen van 11:00 tot 13:30 uur
Meer informatie: HOVO Vrije Universiteit

Print Friendly, PDF & Email