Nōkanshi: dodenmeesters

Nōkanshi zijn verbonden aan een Japanse uitvaartonderneming en verantwoordelijk voor de riten die horen bij de uitvaart. Deze okuribito, ‘mensen van de dodenzending’, wassen en kleden de overledene volgens een strikt protocol. De NOS verwees onlangs in een bericht naar een beurs voor uitvaartondernemers in Tokyo waar een competitie gehouden werd wie deze vaardigheid het beste beheerst. We voorzien het artikel graag van wat meer context. Lees verder

Our Little Sister, een kerfje in de deurpost

De drie zussen Sachi, Yoshino en Chika wonen samen in een groot oud huis in Kamakura. Wanneer hun vader sterft, reizen ze ver noord naar het platteland van Yamagata voor zijn crematie. Daar ontmoeten ze hun halfzus Suzu, een verlegen tiener. Er ontstaat ter plekke een band tussen hen en ze nodigen haar uit om bij hen in de stad te komen wonen. Het dertienjarig meisje gaat graag in op de uitnodiging. Zo begint Our Little Sister, een van de mooiste films van regisseur Hirokazu Kore-Eda, die met de verbeelding van het leven van alledag en het vormgeven van relaties in Japan misschien ook de wereld een spiegel voorhoudt. Lees verder

Hatsumode: de eerste week van het nieuwe jaar

Is de achtergebleven troep van uw vuurwerk weer opgeruimd van uw erf en dat van de buren? Heeft u de kerstboom weer afgetuigd? Ofschoon beter de boom dan politie, brandweer en medisch personeel, dient u toch eigenlijk te wachten tot Driekoningen. Pas na 6 januari mag de kerststal weer weg en dient gelukkig nieuwjaar voordien aan al uw geliefden en bekenden inmiddels te zijn toegewenst. Zo hoort dat. Japan heeft ze ook. Tradities. Lees verder

Ach, de Liefde..

Waar ontmoet je je toekomstige partner? Natuurlijk, op de middelbare school, op je vervolgopleiding of studie. Tijdens het uitoefenen van je werk, je hobby of sport, op een wandelvakantie of wellicht gewoon bij de supermarkt. Zo werkt dat. Vroeger kwam daar dansles bij, gestimuleerd door de ouders. Een toenemend aantal jonge mensen slaagt er niet meer zomaar in en bedient zich van datingsites, facebook en wat dies meer zij. De urgentie om een duurzame relatie aan te gaan ontstaat op steeds latere leeftijd. Een groot aantal van ons is zo druk geweest met studie en/of werk dat het er domweg niet van kwam. In Japan is het niet anders. Hoe lossen ze het daar op? Lees verder

Rust, Regelmaat en Reinheid: de drie R’s

Tot ver in de jaren zestig van de vorige eeuw werden de drie R’s liefkozend gebruikt om kernwaarden voor opvoeding en onderwijs te promoten bij jonge ouders en toekomende leraren. Rust, regelmaat en reinheid vormden immers de basis voor een veilige school en vertrouwde thuissituatie. In Nederland zijn we ze vergeten, maar in Japan worden ze nog steeds als van groot belang ervaren, door opvoeders én door kinderen. Lees verder

De beste peuterspeelzaal ter wereld

De beste peuterspeelzaal ter wereld.. staat in Japan. Onlangs werd via TED-talks een inspirerende presentatie gepubliceerd die verhaalt over een onderwijsexperiment in Japan dat in 2007 gestart werd en nu wereldkundig wordt gemaakt. Architect Takaharu Tezuka vertelt bevlogen over een school waar bomen door het dak groeien, Sinterklaas wérkelijk door het dak komt, kinderen dagelijks spelenderwijs minimaal 4 kilometer afleggen, en vooral over een school waar kinderen nog kinderen mogen zijn. Lees verder

Origami: het vouwen van aandacht, discipline en concentratie

Leren doe je in een vertrouwde en veilige omgeving. De school draagt daar zorg voor, brengt discipline bij en traint spelenderwijs concentratie. Veiligheid, discipline en concentratie vormen een basis van waaruit creativiteit en talentontwikkeling gestalte kunnen krijgen en vaardigheden en competenties ontwikkeld kunnen worden. Zo is dat in Nederland, zo is dat in Japan. Jonge kinderen maken in beide landen kennis met vouwblaadjes, of origami zoals de kunst van het vouwen in Japan genoemd wordt. Lees verder

Confucianistische moraal versus Westers pragmatisme

In zijn blogs over de Kyotoschool (deel 1 en deel 2) schreef Guan van Zoggel al over de Westerse ideeën die na de Meiji-restauratie (1868, openstelling van Japan voor het Westen) hun intrede deden. Het tot voor kort feodale Japan verwonderde zich over de enorme technologische, economische en politieke macht van de Westerse mogendheden. Een delegatie van Japanse notabelen onder leiding van prins Iwakura Tonomi werd naar Westerse landen als Frankrijk, Groot-Brittannië en Duitsland gestuurd om niet alleen kennis te nemen van Westerse technologie en economie, maar ook van Westerse opvattingen over onderwijs en het inrichten van de maatschappij. Waar het feodale Japan werd gekenmerkt door een min of meer vaste maatschappelijke orde, was de Westerse indeling van de maatschappij pragmatischer gebleken en had deze tot de voornoemde dominantie op technologisch, economisch en politiek gebied geleid. In deze blog wil ik beknopt ingaan op de min of meer vaste orde in de Japanse maatschappij van vóór de Meiji-restauratie en de bevindingen van de Iwakura-missie die deze orde in twijfel trokken. Lees verder