Okinawa en Japan (3) – De ‘IJzeren Storm’

Eerder schreef ik over de annexatie van Okinawa door Japan eind 19e eeuw, en de daaropvolgende Japanse maatregelen om de Okinawaanse bevolking bij Japan te trekken. Toen in 1937 de gewapende strijd met China losbarstte, en Japan voor het eerst in decennia weer oorlog voerde, was deze assimilatie verre van voltooid. Lange tijd verliep de oorlog gezwind voor de Japanners – grote delen van Azië werden ingenomen – maar toen de Verenigde Staten zich na de Japanse aanval op Pearl Harbor in het conflict mengden, keerde het tij langzaam voor Japan. In de lente van 1945 waren de Japanners teruggedreven tot Okinawa, waar de Tweede Wereldoorlog in Azië zou worden beslist. Lees verder

Japanse vindingen waar we in Nederland wat aan zouden hebben (2) – Umeboshi

Deze week werd er in Nijmegen geploeterd op de Internationale Vierdaagse. Broeierige warmte, blaren, zouttekort, uitdroging, misselijkheid, het waren voorwaar barre omstandigheden. Hadden zij maar de umeboshi gehad, de ingelegde en gedroogde Japanse pruimen. Opnieuw een voorbeeld van een Japanse vinding waar we in Nederland wat aan zouden hebben. Niet uit persoonlijke heimwee naar Japan, maar omdat het echt iets toevoegt. Lees verder

Fukubukuro: het ultieme shopfenomeen

Oud en nieuw werkt in Japan anders dan in Nederland. Het meest opvallende is natuurlijk de afwezigheid van vuurwerk, maar er zijn nog meer bijzondere tradities gebonden aan deze tijd van het jaar. Eén daarvan is de massale verkoop van fukubukuro, wat letterlijk vertaald kan worden als ‘gelukstas’. Op de eeste paar dagen van het nieuwe jaar vullen veel winkels gelukstasjes (die ook wel happy bags, lucky bags of mystery bags genoemd worden) met de meest uiteenlopende goederen, vaak afkomstig uit de wintercollecties. De tasjes worden spotgoedkoop verkocht – zo kun je voor 10.000 yen een tasje kopen waar meer dan 50.000 yen aan goodies in zitten. De keerzijde? De koper heeft geen flauw benul van wat er in de gelukstas verstopt zit.

Lees verder

Maatschappelijk verantwoord ondernemen in Japan (1) – Wat gebeurt er wel?

Hoe maatschappelijk verantwoord ondernemen Japanse bedrijven? Eigenlijk kon ik tot voor kort deze vraag niet goed beantwoorden, terwijl deze vraag over Nederlandse bedrijven juist steeds vaker gesteld wordt. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) krijgt ook steeds meer aandacht van de consument, bijvoorbeeld te zien aan het nieuws over en de reacties op de ingestorte fabriek in Bangladesh in april. Maar over MVO of duurzaam ondernemen in Japan hoor je maar weinig. Dit terwijl Japan toch de derde economie ter wereld is en een aardig aantal Japanse merken household names zijn geworden, ook buiten Japan (denk maar aan Sony of Mitsubishi). Staat MVO eigenlijk wel op de agenda bij bedrijven in Japan? Lees verder

De heropleving van de Okinawaanse onafhankelijkheidsbeweging

De laatste paar maanden is er in de Engelstalige en Japanse pers verhoogde aandacht voor de onafhankelijkheidsbeweging op Okinawa, de meest zuidelijke prefectuur van Japan. In 1879 annexeerde de Japanse overheid hardhandig deze eilanden, die tot dan bekend stonden als het koninkrijk Ryūkyū. Al sinds deze annexatie is er op het eiland sprake van een onafhankelijkheidsbeweging, maar in 2005 werd deze nieuw leven ingeblazen. Lees verder

Micro-agressie in Japan

Micro-agressie is een subtiele vorm van discriminatie die – vaak onwetend – wordt geuit. De gediscrimineerde partij is normaliter in de minderheid en wordt gediscrimineerd op basis van geslacht, afkomst, beperkingen, enzovoort. Doordat het zo’n subtiele vorm van discriminatie is en niet altijd met die intentie gebeurt, is het ten eerste moeilijk te herkennen, en ten tweede nog moeilijker tegen te gaan. Zo ook in Japan. Lees verder

Culturele Codewoorden (5) – Shakkei

In dit vijfde deel van de reeks culturele codewoorden wil ik het graag hebben over het begrip shakkei (geleend landschap). Sommigen van jullie zijn al in Japan geweest en moeten de esthetische kwaliteit waarvan Japan doordrongen is hebben opgemerkt. Camera’s van Japanse makelij bezitten vaak net wat meer detail of goed doordachte hulpmiddeltjes dan de buitenlandse concurrentie. Vreemde technologie wordt geabsorbeerd en vaak in miniatuurvorm opnieuw gemaakt. Ook is Japanse etiquette gebaseerd op het reduceren van al te bruuske bewegingen naar zeer subtiele gebaren waarmee een wereld van verschillende sociale betekenissen kan worden opgeroepen. Bij shakkei vindt eenzelfde reductie plaats, namelijk het weergeven van een uitgestrekt landschap met al zijn eigenschappen in een miniatuurvorm. Lees verder

Sukiyaki, de Japanse hit die te Japans was

De oude man in mij gaat er nog altijd van uit dat vroeger alles beter was. Daarom wil ik het dit keer hebben over een klassieker uit de Japanse popgeschiedenis. Fysiek of mentaal oudere lezers zullen het liedje wellicht kennen: Sukiyaki van Kyū Sakamoto. Sakamoto behaalde met dit nummer wereldwijd succes en bereikte in 1963 zelfs nummer één van de Amerikaanse hitlijst, iets wat tot op de dag van vandaag geen enkele Japanner hem heeft nagedaan. Lees verder

Japanse vindingen waar we in Nederland wat aan zouden hebben (1) – Konbini

Ik betrap mezelf er steeds vaker op dat wanneer ik tegen een probleem oploop, ik automatisch denk: ‘Hadden we, net als in Japan, maar…’, gevolgd door een Japanse vinding die het leven een stuk gemakkelijker maakt. Daarom vandaag het eerste deel van een serie Japanse vindingen waar we in Nederland wat aan zouden hebben. Niet uit persoonlijke heimwee naar Japan, maar omdat het echt iets toevoegt. In het eerste deel: de konbini. Lees verder